^{Illustratie: Freepik}

Blended participatie: een participatievorm waarbij online- en fysieke participatie met elkaar versmelten, zodanig dat je als deelnemer altijd het gevoel hebt volledig onderdeel te zijn geweest van het participatieproces. Hoe werkt dat precies? 

Stel je voor: bewoners komen op een koude dinsdagavond naar het dorpshuis. Ze maken zich zorgen over de nieuwe woonwijk die naast hun dorp verrijst. Ze willen meepraten. Thuis zitten tientallen anderen met dezelfde zorgen achter hun laptop: ze reageren op een online platform, maar raken het gesprek in het dorpshuis nooit. Twee gesprekken, één vraagstuk, nul verbinding. Dit is geen uitzondering; het is de standaard. 

In participatietrajecten wordt het online kanaal aangeboden als aanvulling op (of alternatief voor) de fysieke bijeenkomst, maar daarmee is er nog geen integraal proces. Offline deelnemers weten niet wat er online leeft. Online deelnemers voelen zich toeschouwer in een gesprek dat zonder hen plaatsvindt. Het resultaat: twee parallelle werelden die elkaar niet versterken. Organisatoren vinden de combinatie van fysiek en online vaak heel ingewikkeld. 

Is er urgentie? 

Ja, de noodzaak is groot. Online participatie vergroot de toegang, maar mist vaak het gesprek en de verbinding. Fysieke bijeenkomsten bieden dat gesprek, maar bereiken een beperkte groep. Zolang beide gescheiden blijven, ontstaat geen dialoog maar afstand. Blended participatie biedt mogelijkheden tot verbinding; maar hoe die in de praktijk werkt, is nog nauwelijks onderzocht. Participatieprofessionals zouden graag blended werken, maar worstelen met hoe dit goed in te richten en uit te voeren. Ons project onderzoekt hoe online en fysieke participatie wél samenkomen in één proces, waarin deelnemers elkaar ontmoeten, op elkaar reageren en elkaars inbreng meewegen. Dat vraagt om een opzet waarin beide vormen elkaar bewust kruisen. 

De onderzoeksvraag

"Hoe richten we een deliberatief participatietraject in dat asynchrone digitale- en synchrone fysieke deelname structureel verweeft, zodat deelnemers effectief kunnen bijdragen, er echte uitwisseling ontstaat tussen offline en online, en het proces door deelnemers als samenhangend en betekenisvol wordt ervaren?" 

Zo pakken we het aan  

We combineren literatuur- en bronnenonderzoek, interviews, focusgroepen en co-creatie met een directe praktijktoets in twee concrete casussen. We kiezen bewust voor de praktijk, omdat een laboratoriumomgeving geen betrouwbare maat is voor impact en beleving. Bij ontwerp, uitvoering en evaluatie betrekken we hbo-studenten Bestuurskunde en Communication & Multimedia Design van De Haagse Hogeschool. 

De twee casussen

Casus 1: Grassroots vanuit de inwoners 
Een kleine dorpsgemeenschap staat voor een ingrijpende verandering: naast het dorp verrijst een grote nieuwe woonwijk. In dit traject combineren we live interviews, bijeenkomsten en een challenge (in samenwerking met Club Disrupt) met een doorlopend online participatieproces. 

Casus 2: Topdown vanuit een overheid 
Een burgerberaad vraagt om veiligheid en beslotenheid, terwijl online platforms juist draaien op openheid en zichtbaarheid. Die spanning maakt deze casus relevant. In samenwerking met G1000, een landelijke organisatie die burgerberaden organiseert, onderzoeken we hoe deze werelden toch te verbinden zijn. Zoals zij zelf aangeven: “We hebben veel ervaring met zowel online participatie als burgerberaden, maar het is ons nog niet gelukt om die twee op een goede manier samen te brengen.” 

De opbrengst van onze samenwerking

Het wordt een interessant jaar met twee bijzondere onderzoeken. We starten uiteraard met brainstormen over de aanpak. Er is al van alles gedaan, maar dit nog niet. Dat vraagt om een open vizier en lef om te experimenteren. Heel spannend en uitdagend! We hebben er reuze zin in om samen met onze samenwerkingspartners onze tanden hierin te zetten. 

In december wil het ministerie de resultaten al ontvangen. We starten daarom snel met de voorbereidingen. En in december leveren we onze ervaringen en opgebouwde kennis af, waarmee we ons vak, participatie, weer een stap hopen te verdiepen met onze inzichten en ervaringen. Zou het lukken zoals wij het in onze droom voor ons zien?

Onze onderzoeksresultaten delen wij met:

1)    Een ontwerpgids met bouwstenen voor blended participatie, gepubliceerd via Kennisknooppunt Participatie. Geen stappenplan, maar een flexibele set keuzemogelijkheden voor gemeenten, organisaties en participatieprofessionals. 

2)    Een kennissessie voor participatieprofessionals, georganiseerd samen met Kennisknooppunt Participatie en de Vakgroep Participatie. Interactief, met ruimte voor uitwisseling en identificatie van vervolgonderzoek. 

3)    Een vakpublicatie in iBestuur, Binnenlands Bestuur en/of een wetenschappelijke congresbijdrage, zodat de opgedane kennis ook buiten het directe netwerk landt.

Ik kan niet wachten om hiermee aan de slag te gaan! Heel veel zin in! 

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek en de uitslagen ontvangen? Wanneer je bent ingeschreven voor onze nieuwsbrief, ontvang je dit vanzelf in je postvakje. Ben je nog niet ingeschreven, dan kan met een mail. Graag je naam en e-mailadres opgeven, dat is voldoende. Welkom!

Meer winnaars 

Er zijn in totaal 6 vouchers uitgereikt voor innovatief participatieonderzoek, zo kwalitatief goed waren de ingediende onderzoeken. Lees hier welke projecten dit jaar allemaal een voucher van 20.000 euro wonnen.

Auteur: Margriet Twisterling
adviseur online participatie